Версия для
слабовидящих

Больше . Сброс . Меньше

"Удьуор утуму сал5ааччыны хайдах иитэбит" а5алар төгүрүк остуоллара

   Муус устар 1 күнүгэр Республикаҕа Аҕа күнүн көрсө, оскуола иһинэн ыытылла турар төрөппүт ыйын чэрчитинэн “Удьуор утуму салҕааччыны хайдах уһуйабыт?”  оскуолабыт аҕаларыгар аналлаах төгүрүк остуол буолан ааста. Бу дьаһалга 66 аҕа кэлэн кыттыыны ылла. Төгүрүк остуолу иилээн-саҕалаан ыыттылар “Саха сирин киэҥ туттуута” норуот премиятын “Учуутал” номинациятын кыайыылааҕа Владислав Николаевич Кривошапкин, эдэр учуутал уонна аҕа Владимир Константинович Дьяконов. Оскуолабыт директора Уарова Н.В. кэлбит аҕалары Аҕа күнүнэн эҕэрдэлээн туран, оҕо итиититинэн дьарыктанар, активнай позициялаах аҕаларга  Махтал сурук туттарда.


  “Снежный барс”  XXIIc  республиканскай военно-патриотической курэх быйылгы кыайыылааҕынан буолбут оскуолабыт “Беркут” кулууп иитиллэчилэрин байыаннай техниканы көрдөрүүлэрэ улахан сэҥээриини ылла.
  Аҕалар оҕону иитиигэ оруолларын урдэтии, билицци сайдыылаах үйэҕэ оҕону хайдах иитиэххэ диэн боппуруос нөҥүө киэҥ кэпсэтии буолла. Ол курдук 6 уоллаах Лукин И.П.- “Билигин оҕону иитиигэ төрөппүт   бириэмэтэ  олох кыра буолла, ол гынан баран ол кылгас бириэмэни сөпкө туһаныахтаахпыт. Күн да аайы буолбатар, өрөбүл күннэри, сайыҥҥы бириэмэни сөпкө туһана сатыахтаахпыт”- диэн эттэ. Кривошапкин В.Н.: “Эр киһини аҕа иитиэхтээх. Оҕолор эт-хаан өттүнэн наһаа мөлтөхтөр, кыамматтар. Уолаттары өрө тардын”-диэтэ. ДЮСШ директорын иитэр –үөрэтэр үлэҕэ солбуйааччы Захарова С.Н.: “Барыта ДЮСШҕа 700 н тахса оҕону 22 тренер араас көрүҥҥэ дьарыктыыр. Оҕолор ситиһиилэрэ үгүс”- диэн иһитиннэрии оҥордо. “Оҕо бэрээдэги кэстэҕинэ аҕаҕа биллэриэххэ наада, наар ийэҕэ этэллэр. Оҕону ийэ аҕа иккиэн иитииэхтээх” –диэн санаатын төрөппүт Оконешников В.Н. эттэ. Гуляев П.Е. оҕуну кыра эрдэҕиттэн финансовай грамотнаска үөрэтиэххэ наадатын, кини харчы хантан кэлэрин билэ улаатыахтаа5ын, аҕаларга аналлаах элбэх дьаһаллар ыытыллыахтаахтарын туһунан эттэ. Капрынов А.Г.:”Оҕону булка-алка, үлэҕэ-хамнаска илдьэ сылдьыы боппуруоһугар санаабын этэбин. Былыр бултаабатаххына аччыктаан, мас мастаабатаххына тоҥон өлөр кыһалҕа баар буолан, уолаттары кыра эрдэхтэриттэн бу сатабылларга үөрэтэллэр этэ. Онтон билигин бириэмэтэ арыый атын”. “Оҕолорбут олох туохха да харыстабыла суох сыһыаннаах буоллулар. Ити Барахсанов аатынан сынньалаҥ паркатын баннердарын, сибэккилэрин алдьаталлар. Оҕоҕо хаһаайынныы сыһыаны иитиэххэ наада”- диэн Андреев В.С.санаатын эттэ.  Мушников Н. Д.:  “Сэбиэскэй бириэмэ курдук тэрилтэлэри, төрөппүтү, оҕону түмэр  обществоны тэрийиэххэ наада”- диэтэ. “Оҕо син биир мөҕүллүөхтээх. Маннык мунньах элбэхтэ буолуохтаах, түмсэн сүбэлэһэр наада”- диэн санаатын Смирников В.В. эттэ. Гуляев В.В.: “Оскуолаҕа Айыы үөрэҕэ диэн баар буолуохтаах. Оҕо итэҕэллээх  буолуохтаах. Биһиги улууспутугар биир баар суох тимир ууһа Попов В.С. баар. Кини саха итэҕэлин пропагандалыыр. Кинини тутуһуохха наада”-диэтэ. “Оҕо оскуоланы бүтэрэн баран, атын сиргэ үөрэнэ барар. Кини онно сатаан кыһалҕатын быһаарсар, санаатын сатаан этэр, бэйэтэ мнениелаах буоларын курдук кыра эрдэҕиттэн үөрэтиэххэ наада. Маннык түмсүү үчүгэй, былааннаах үлэ наада”- диэн эттэ Захаров Р.Р. Дьячковскай В.Н. оҕотун ханна да бардаҕына илдьэ сылдьарын, онно оҕо дьонтон толлубат буоларга үөрэнэрин, уол кыыс үлэтэ диэн араарбакка оҕону үлэҕэ үөрэтэр наадатын туһунан эттэ. «Төреппүт оҕотун иитиитигэр 90 % ылар, онтон ордуга оскуола. Биһиги кэргэмминээн оҕону иитиигэ биир позицияны тутуһабыт, мөҕөр буоллаахха иккиэн, хайҕыыр буоллахха эмиэ иккиэн. Эрдэттэн оннук сүбэлэспиппит. Оҕо гаджетка олорорун хонтуруоллуохха наада. “Родительский контроль” диэн приложение баар. Ону туруоруохха наада. 5 спортивнай кылааска үөрэнэр уоллаахпын. Спортивнай чааһын элбэтиэххэ наада”-диэн Красильников Д.И. эттэ. Төрөппүт комитетын председателэ Монастырева М.Д. а5алары э5эрдэлээн, бу дьаһалга кытта кэлбиттэригэр махтанан туран “Нууччалыы тыллаах оҕо наһаа элбээтэ. Оҕо күнү быһа ютубка, компьютерга олорор. Сколиоз. Харах ыарыыта элбээтэ. Ити кутталлаах. Спордунан дьарыктаныахтарын наада. Төрөппүттэр  биһиги оскуолаҕа заказчикпыт. Онон санааҕытын этиэхтээххит”- диэтэ.
   Салгыы 25 киһиттэн састааптаах  “Аҕа сүбэтэ” тэрилиннэ.  Үлэ былаанын  уталыппакка мустан оҥорон үлэлээн барарга  сүбэлэстилэр.
  Надежда Васильевна “Бүгүн наһаа элбэх аҕа кэлэн,  үчүгэй кэпсэтии таҕыста, элбэх этии киирдэ. Биһиги эһиги заказкытынан үлэлиибит. Онон бу этиилэри үөрэтэн,  салгыы олоххо киирэллэригэр үлэлэһиэхпит. Бу тэриллибит “Аҕа сүбэтэ” бу күнтэн саҕалаан кэлэр оскуолабыт үбүлүөйдээх сылыгар,  о.э. 2022 сылга,  толору үлэлиэн наада.  Кэлэн активнай кыттыыны ылбыккытыгар улахан махталбытынын тиэрдэбит. Бииргэ үлэлиэхпит диэн эрэнэбит”- диэн Аҕа төгүрүк остуолун түмүктээтэ.
  Тэрээһин уопсай хаартыскаҕа түһүүнэн түмүктэннэ. Аҕалар бүгүн түмсүбүттэриттэн, санааларын хото эппиттэриттэн астынан, кэпсэтэн-ипсэтэн,  инники былааннарын олоххо киллэрэр эрэллээх сирэйдиин-харахтыын сырдаан, санаалара өрө көтөҕүллэн тарҕастылар.

Хоютанова Е.Р., социальнай педагог