Версия для
слабовидящих

Больше . Сброс . Меньше

Саха тылын быһаарыылаах кылгас тылдьыта 1-4 кылаас” киэн араҥаҕа таhаардылар

Учууталларбыт алын сүһүөх оскуола саастаах оҕолорго анаан Саха тылын быһаарыылаах кылгас тылдьытын бэчээттээн таhаардылар 

    Саха бастакы лингибиис учуонайын Семен Андреевич Новгородов аатын сүгэр Чурапчы орто оскуолатын алын сүһүөх кылааһын  учууталларын айар бөлөҕө: Лена Петровна Слепцова, Мария Никитична Яковлева, Наталья Дмитриевна Захарова, Лидия Дмитриевна Николаева, Күннэй Афанасьевна Неустроева, Наталья Константиновна Макарова, Луиза Егоровна Максимова, Ольга Егоровна Сивцева саҥа  2021-2022 үөрэх дьылын көрсө алын сүһүөх оскуола оҕолоругар анаан “ Саха тылын быһаарыылаах кылгас тылдьыта 1-4 кылаас” кинигэни  “Саха сиринээҕи С.А.Новгородов аатынан  “Айар” национальнай кыһа аахсыйалаах уопсастыбатыгар” бэчээттэтэн киэн араҥаҕа таhаардылар. Тылдьыт   3000 ахсаанынан бэчээттэннэ. Бу тылдьыт “Саха тыла” үөрэнэр  кинигэҕэ, улэлиир тэтэрээккэ баар уустук өйдөбүллээх тыллар суолталарын  быһаарыыларын биэрэр.  Тылдьыт Россия Наукаларын Академиятын Саха сиринээҕи гуманитарнай чинчийии уонна аҕыйах ахсааннаах хотугу омуктар проблемаларын үөрэтэр  институт оҥорбут  XV туомнаах “Саха тылын быһаарыылаах  улахан тылдьыта”  кинигэттэн хомулунна.
      Төрөөбүт төрүт тылбыт муҥура суох баай, кэрэ. Төрөөбүт тылынан саҥарар оҕо бары өттүнэн сайдыылаах, ситиһиилээх буола улаатар. Бу тылдьыт оҕо төрөөбүт тылын үөрэтэригэр, сахабыт тыла сайдарыгар биир төһүү күүс буолуо диэн эрэнэбит.
     Манна даҕатан эттэххэ, Семен Андреевич Новгородов аатынан Чурапчы орто оскуолатын алын сүһүөҕүн учууталлара төрөөбүт  тылы үөрэтиигэ  бэйэлэрин сүҥкэн кылааттарын киллэрдилэр, ол курдук 2017 сыллаахха тахсыбыт  “Саха тыла   1-4 кылаас” уопсай үөрэхтээһин тэрилтэлэригэр үөрэнэр кинигэ  ааптардарын айар бөлөҕүн  иһигэр  РФ үөрэҕин бочуоттаах үлэһитэ Светлана Афанасьевна Баснаева уонна Саха Республикатын үтүөлээх уччутала, ветеран –учуутал Светлана Ефремовна Потапова  улэлэспиттэрэ.
    2020 сыллаахха оскуолабыт учууталларын айар бөлөҕө: Мария Николаевна Попова, Мария Никитична Яковлева, Анастасия Дмитриевна Захарова,Мара Петровна Пинигина, Прасковья Николаевна Старостина, Лена Петровна Слепцова, Оксана Ивановна Тимофеева  “Саха тыла” үөрэнэр кинигэҕэ  улэлиир тэтэрээт  оҥорон  “Бичик” кинигэ кыһатыгар бэчээттэтэн Сахабыт сирин араас оскуолаларын 1-4 кылаастара тутта олороллор. Бу тэтэрээккэ тиэмэлэринэн чиҥэтии эрчиллиилэр, толкуйдатар, оҕо саҥатын сайыннарар, тылын байытар сорудахтар киирэллэр.
  Саха о5ото төрөөбүт тылын үөрэтиитигэр, Саха бастакы лингибиис учуонайын Семен Андреевич Новгородов аатын сүгэр Чурапчы орто оскуолатын алын сүһүөх кылааһын  учууталларын   оҥорбут методическай улэлэрэ Өрөспүүблүкэбит араас оскуолаларыгар тарҕанан   оҕолор төрөөбүт тылларын баһылыылларыгар  олук   буолаллар.   

 

Недельный план 13.09-18.09.21

Недельный план 13.09-18.09.21

Безопасность на улице - светоотражающие детали

  Безопасность на улице - светоотражающие детали 

  В темное время суток они позволяют водителям видеть пешеходов за несколько сотен метров даже на неосвещенных участках дорог
Светоотражающие детали – это не только модный элемент детской одежды, но и необходимый аксессуар, повышающий безопасность на улице. По правилам дорожного движения пешеходам рекомендовано размещать на одежде светоотражающие элементы – они нужны при переходе проезжей части, следовании по ее краю или обочине в темное время суток. Аналогичные рекомендации действуют и в условиях плохой видимости. А вне населенных пунктов ПДД уже не советуют, а прямо обязывают пешеходов это делать.
 Ребенок всегда должен быть заметен на дороге. Светоотражающие элементы позволяют лучше видеть детей при любых дорожных условиях. Очень хорошо, если светоотражающие детали уже присутствуют на одежде. Если их нет, такие элементы можно приобрести и пришить самостоятельно. Их цветовая гамма и дизайн очень разнообразен, поэтому они не испортят внешний вид одежды.
  Есть рекомендуемые элементы одежды, где они будут максимально видны водителям транспортных средств: это рукава, штаны, портфели и сумки.
Необходимо приобретать светоотражающие предметы, которые могут быть размещены на сумках, куртках или других предметах. Такими же элементами безопасности следует оснастить, например, санки, коляски, велосипеды. Самоклеящиеся наклейки можно легко и быстро разместить на различных поверхностях (искусственная кожа, металл и т.д.), термоактивируемые наносятся на ткань с помощью утюга.
  Как отмечают в ГИБДД, с ближним светом фар водитель способен увидеть пешехода на расстоянии 25-50 метров. Если на нем есть световозвращатели, то видимость будет составлять уже 150-200 метров. С дальним светом фар эта дистанция увеличивается до 350 метров и дает водителю еще 15-25 секунд для принятия решения.
  Важно приучать себя и своих детей пользоваться таким доступным средством безопасности. При этом взрослым также следует обратить внимание на одежду, в которой дети собираются выйти на улицу. Темные цвета делают пешехода, велосипедиста практически незаметными, особенно в пасмурную погоду и в сумерки.

Чемпионат мира по интеллектуальной игре Го

  Во Владивостоке прошел 41-ый Чемпионат мира по интеллектуальной игре Го. Мероприятие проводилось с 3 по 9 июня на острове Русский в кампусе Дальневосточного федерального университета - в современном научном, культурном и деловом центре. Всего в 41-м Чемпионате мира соревновались 57 стран и регионов. На торжественной церемонии открытия Губернатор Приморского края Олег Кожемяко обратился от имени президента России Владимира Путина к участникам мероприятия. «Столь престижные и авторитетные соревнования в этом виде спорта проходят в России впервые, и мы искренне рады принимать во Владивостоке сильнейших игроков планеты…" 
  Из Республики Саха (Якутия) для участия в Чемпионате прилетело 11 человек: команда сборной Якутии, участники личного первенства Кубка России и деловой программы Чемпионата. В Чемпионате кубка России по Го в рамках Чемпионата впервые успешно участвует ученик 10 класса Чурапчинской средней общеобразовательной школы им. С.А.Новгородова Саввин Иван ( тренер - учитель русского языка и литературы Захарова Н.Г.) Оба они получили Грамоту за дебют в официальном соревновании и Диплом участника сеанса одновременной игры в Го, проходившего в рамках всемирного фестиваля Го " Genius extreme". Как сообщил член сборной Якутии по игре Го Виктор Павлов, для первого раза команда выступила достойно, заняв 5 место по России. В личном зачете участники вошли в двадцатку.
  В деловой программе Чемпионата собрались представители власти, бизнеса и компаний мирового уровня. Политики и бизнесмены на практике изучили стратегическое мышление Го. От Республики Саха (Якутия) приняли участие Председатель Правления АКБ «Алмазэргиэнбанк» АО Николай Долгунов и Генеральный директор Целевого фонда будущих поколений Республики Саха (Якутия) Владимир Егоров.
   Многие из экспертов считают, что игра «Го» является международной стратегией, деловым языком общения. Хочется, чтобы все больше детей и взрослых   играли в Го.

 

"Бүтэһик чуораан-2021"

     Ыам ыйын 22 күнүгэр инстаграм ситимин быһа биэриитин нөҥүө билиигэ-көрүүгэ кынаттыыр, үрдүккэ көтүтэ атаартыыр «Бүтэһик чуораан» чугдаарар үөрүүлээх, долгутуулаах тэрээһинэ буолла. Республикабыт кырдьагас, баай историялаах, С.А.Новгородов аатын сүгэр оскуолабыт быйыл 68-с выпуһун көччөх гынан көтүтэр. Быйыл оскуолабытын үс профильнай кылааһынан уопсайа 52 үөрэнээччи бүтэрэр.
   Оскуолабыт директора Надежда Васильевна выпускниктары эҕэрдэлээн,   үөрэнээччилэрбит ситиһиилэрин, үрдүккэ дабайыыларын бэлиэтээн туран үгэс быһыытынан анал ааттары, грамоталары, махтал суруктары, бириэмийэлэри туттартаата.   «Бастыҥ үөрэнээччи» анал аатынан бэлиэтэннэ Кривошапкина Алина, «Бастыҥ спортсмен» - Петров Коля, «Бастыҥ общественник» - Аржакова Милена.
   Оскуола «Дархан» бириэмийэтэ туттарылынна Филиппов Витяҕа, Г.Д. Ефимова аатынан бириэмийэ – Варламов Рустамҥа,  Лукина Аринаҕа,  С.К. Макаров аатынан бириэмийэ –Дьячковскай Володяҕа, Сорокоумов Владиславка,  Е.А.Борисов аатынан бириэмийэ –Фомина Пашаҕа,  Л.И.Сысолятина аатынан бириэмийэ –Жергина Даянаҕа, Алексеева Кристинаҕа, П.Т. Аржаков аатынан бириэмийэ –Тихонова Аняҕа, Евграфова Ленаҕа.
   Улуустаа5ы үөрэх салалтатын аатыттан начальник солбуйааччыта Анастасия Николаевна Осипова быйылгы үөрэх сылыгар үөрэнээччилэр ситиһиилэрин бэлиэтээтэ, оскуоланы бүтэрээччилэргэ эҕэрдэ, махтал, алгыс тылларын этэн туран наҕараадалар анаммыттарын ааттаталаата. Үөрэх салалтатын махтал суругунан бэлиэтэннилэр Флегонтова Света, Флегонтова Лия,  грамотатынан -  Пудова Айыына, Евграфова Лена.  Бүтүн Россиятааҕы үөрэнээччилэр олимпиадаларын призердарыгар Саха республикатын үөрэҕин уонна наукатын грамотатынан наҕараадаланнылар Игнатьев Афоня, физкультура предметин призера,  Егорова Шура, технология предметин призера. Бу үөрэнээччилэр учууталлара Собакин Павел Дмитриевич, оконешникова Валентина Васильевн улуустааҕы үөрэх салалтатын махтал суругунан бэлиэтэннилэр.  Дьячковский Володя республикатааҕы «Юные якутяне» уонна Бүтүн Россиятааҕы оҕо уонна ыччат  «Юнармия» общественнай хамсааһынын махтал суругун тутта, Петров Коля, Лукина Арина, Алексеева Кристина «Чурапчы кэскилэ» оҕо тэрилтэтин махтал суругун уонна   «Дьулуур» республикатааҕы оҕо хамсааһынын  грамотатын туттулар.
   Маны таһынан  Филиппов Витя  С.А.Новгородов аатынан улуустааҕы бириэмийэнэн наҕараадаланна. Иванов Валентин, Петров Коля, Игнатьев Афоня Саха республикатын ФК уонна спортка Министерствотын уонна олимпийскай резервэлэри бэлэмниир киин махтал суруктарын туттулар.
   Чурапчы улууһун ФК уонна спортка салалтатын грамотатынан Сивцева Настя, Игнатьев Афоня, Григорьев Артур, Лукина Арина, Смирникова Аня наҕараадаланнылар. Улуус культуратын салалтатын грамотатын уонна А.П.Гоголев аатынан искусство оскуолатын бириэмийэтин Максимов Кеша ылла.
   Чурапчы улууһун баһылыгын грамотатынан Иванов Валентин наҕараадаланна, «Чурапчы нэһилиэг» муниципальнай тэриллии грамотатынан  - Чепалов Коля, Сорокоумов Владислав.
   Чурапчытааҕы оҕо спортивнай оскуолатын грамотатын туттулар – Никитин Алеша, Смирникова Аня, Яковлев Витя, махтал суругун – Смирникова Аня, Лыткин Миша.
  «Үөрүү» оҕо айымньытын киинин  грамотатынан бэлиэтэннилэр - Игнатьева Айна, Харайданов Виссарион, Степанова Алена, Сорокоумов Владик.
   Тэрээһин биир бэлиэ түгэнинэн маҥнайгы  учууталлар Коркина Айталина Николаевна, Хомподоева Лена Прокопьевна, Слепцова Лена Петровна, Лебедева Елена Степановна, Неустроева Күннэй Афанасьевна видео- эгэрдэлэрэ, алгыс тыллара буолла.
  Салгыы кылаас салайааччылара Собакина Ольга Константиновна (1-кы математическай кылаас),  Малышева Елена Иннокентьевна ( 2-с математическай кылаас), Александрова Анастасия Васильевна (гуманитарнай кылаас) оҕолорун эҕэрдэлээтилэр, баҕа санааларын, алгыстарын анаатылар.
  Выпускниктар ааттарыттан махтал тылы туйгун үөрэнээччибит, бастыҥ общественникпыт Филиппов Витя эттэ. Түмүккэ оҕолорбут вальс үҥкүүлэрин, ырыаларын көрдөрдүлэр, тиһэх чуорааны тыаһаттылар.
 Оскуоланы бүтэрэр оҕолорбутугар экзаменнарын этэҥҥэ туттаран, талбыт үөрэхтэригэр киирэн, олох киэҥ аартыгар эрэллээхтик үктэнэллэригэр баҕарабыт.

11 бастакы математическай кылаас

11 иккис математическай кылаас

11 гуманитарнай кылаас

«Лидер уонна кини хамаандата» күөн күрэх

   Ыам ыйын 12 күнүгэр 1997 сылтан ыытыллар «Лидер уонна кини хамаандата» күөн күрэх түмүгэ таҕыста. Барыта улуус оскуолатыттан 10 үөрэнээччи кытынна, кыайыылаахтар ааттаннылар.
  Бу улуус бастыҥ общественник оҕолорун түмэр, сайыннарар, үрдүккэ көтүтэр дьоһуннаах күрэҕи Хаяхсыт орто оскуолатын директора, РФ уопсай үөрэхтээһинин Бочуоттаах үлэһитэ Федор Игнатьевич Борисов авторскай бырайыак быһыытынан, оскуола аатын сүгэр, бөдөҥ государственнай, политическэй деятель, СӨ Судаарыстыбаннай Мунньаҕын 1 бэрэссэдээтэлэ, поэт, тылбаасчыт А.П. Илларионов аатын үйэтитэр сыаллаах, кини аатынан Бириэмийэни олохтоон саҕалаабыта.
   Биһиги оскуолаттан  8 кылаас үөрэнээччитэ, оскуолабыт лидера Никифоров Айтал уонна кини хамаандата ситиһиилээхтик кыттан хоһоон дьүһүйүүтүгэр "Бастыҥ ааҕааччы" диэн  анал аат хаһаайына буолла! Баҕарабыт Айталга уонна кини хамаандатыгар инникитин үрдүк ситиһиилэри, үрдүккэ дабайыылары!

Как будет проходить обязательная контрольная в 9 классах (вместо ОГЭ)

  ОГЭ по выбору отменили, но не все так просто. Вместо него придется сдать контрольную.
  Проведение основного государственного экзамена (ОГЭ) по предметам по выбору в 2020/21 учебном году отменено, вместо этих экзаменов для девятиклассников будут проведены контрольные работы по одному учебному предмету.  
  Контрольные работы выпускники смогут выбрать из числа учебных предметов, по которым проводится государственная итоговая аттестация (ГИА-9) по выбору: физика, химия, информатика, биология, история, география, иностранные языки (английский, немецкий, французский, испанский), обществознание, литература. Они будут проведены до начала основного периода ГИА-9 по рекомендованному Рособрнадзором расписанию в период с 17 мая по 21 мая 2021 года.  

Дата контрольной работы

Предмет

18 мая

Биология, литература, информатика и ИКТ

19 мая

Физика, история

20 мая

Обществознание, химия

21 мая

География, иностранный язык

   Учебный предмет, по которому будет проведена контрольная работа, выбирает участник ГИА-9, в том числе исходя из дальнейшей образовательной траектории (например, прием в профильный 10-ый класс). 
   Варианты контрольной работы по соответствующему учебному предмету будут составляться по спецификации контрольных измерительных материалов (КИМ) ОГЭ 2021 года.  
  Региональные органы управления образованием вправе самостоятельно ограничить число выполняемых заданий и/или изменить время выполнения контрольной работы.  
  Органы исполнительной власти субъектов РФ устанавливают минимальные первичные баллы, соответствующие отметкам по пятибалльной шкале, за выполнение контрольной работы на основе рекомендаций Рособрнадзора. 
  Результаты контрольных работ будут внесены в региональные и федеральную информационные системы ГИА и приема. 

Москваҕа кыһыл болуоссакка Кыайыы 76 сылын көрсө параадын долгутуулаах күнэ

  С.А.Новгородов аатынан Чурапчы орто оскуолатын 2020 сыллаах выпускнига Скрябин Алгыс сарсын Москвааҕа кыһыл болуоссакка Кыайыы 76 сылын көрсө параадыгар кыттар долгутуулаах күнүн кэтэһэбит. Надежда Васильевнаҕа уонна ВПК "Беркут" салайааччытыгар Соловьев Д.П. уол оҕону иитиигэ үгүс үлэни ыытан уолаттары эр киһи буола сайдалларыгар акылаат ууран таһаараргытыгар махтал уонна эҕэрдэ!

Өрөспүүблүкэтээҕи куйаар ситимин нөҥүө аһаҕас “Ноҕуруодап ааҕыылара” научнай-практическай конференция

Өрөспүүблүкэтээҕи   куйаар ситимин нөҥүө аһаҕас

 “Ноҕуруодап ааҕыылара”   научнай-практическай конференция

“Ноҕуруодап ааҕыылара”   научнай-практическай конференция быйыл сэттис төгүлүн ыытыллынна. Байалгы дьыллаах конференция  республика араас оскуолаларыттан, алын сүһүөх оскуоланы бүтэрээччилэри, ZOOM платформа тула муста. Конференция муус устар 28 күнүгэр Чурапчы улууһун үөрэҕириитин салалтатынан, Семен Андреевич Новгородов аатынан Чурапчы орто оскуолатын көҕүлээһининэн ыытылынна. Бу үгэс буолбут конференция сыалынан-соругунан Саха бастакы лингвист учуонайын Семен Андреевич Новгородов  аатын уйэтитии, алын сүһүөх оскуоланы бутэрээччилэр чинчийэр, кэпсиир, ырытар сатабылларын сайыннарыы буолар.

            Быйылгы конференцияҕа барыта 160 үөрэнээччи Амма, Таатта, Мэҥэ-Хаҥалас, Дьокуускай куорат, Сунтаар, Үөһээ Бүлүү, Ленскэй, Горнай, Чурапчы улууһун оскуолаларыттан кыттыыны ыллылар. Конференция 11  хайысханан  улэлээтэ. Хас биирдии секцияҕа  уопуттаах экпертар улэлээн оҕолор улэлэрин үрдүктүк сыаналаатылар.

Подробнее...

Приказ о майских выходных

Иван Михайлович Павлов 100 сааһыгар ананан оноhуллубут альбом-кинигэ эстафетата

 

Приказ №01-03/179 "О приостановлении выездных мероприятий в условиях распространения новой коронавирусной инфекции (COVID-19)" от 28.04.2021 

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________

    Муус устар 28 кунугэр Аҕа дойду улуу сэриитин кыттыылааҕа, албан аат 3 степеннээх, аҕа дойду сэриитин 1 степеннээх, "Хотугу сулус" орденнарын кавалера, Саха АССР оскуолаларын үтүөлээх учуутала, Чурапчы улууһун, Болугур, Чурапчы нэһилиэктэрин бочуоттаах гражданина, Саха Респубуликатын П.А.Ойуунускай аатынан государственнай бириэмийэ лауреата, "Гражданскай килбиэн" бэлиэ хаhаайына Иван Михайлович Павлов 100 сааһыгар ананан оноhуллубут альбом-кинигэ эстафетата бүтүн Чурапчы улууһу нэһилиэктэрин барытын кэрийэн бүгүн Д.П.Коркин аатынан спортивнай интернат оскуолаттан биhиги оскуолабытыгар кэллэ. Эстафетаны салгыы ыам ыйын 8 күнүгэр С.К.Макаров аатынан Чурапчытааҕы гимназияга туттарабыт.

Итоги улусного дистанционного творческого конкурса «МОЙ БЕЗОПАСНЫЙ ИНТЕРНЕТ»

   C 1 по 15 апреля в рамках месячника психологического здоровья обучающихся проведен улусный дистанционный творческий конкурс «Мой безопасный интернет». Всего в конкурсе приняли участие 52 учащихся с 1 по 1 класс из 10 школ Чурапчинского улуса. Конкурс проводился с целью повышения просвещенности учащихся по вопросам распространения и защиты своих персональных данных, безопасного общения в сети интернет. Наиболее активное участие приняли учащиеся Чурапчинской СОШ имени С.А. Новгородова и Диринской СОШ имени И.Е. Федосеева-Доосо.

По итогам конкурса победителями стали:

Подробнее...

Маарыкчаан ааҕыылара” уус-уран ааҕыы куонкуруһа

    2021 сыллааххха үбүлүөйдээх суруйааччыларбытыгар аналлаах кэтэхтэн ыытыллар улуустааҕы “Маарыкчаан ааҕыылара” уус-уран ааҕыы куонкуруһугар ,,Умсулҕан" оҕолоро,  салайааччы Пестерева Татьяна Михайловна, ситиһиилээхтик кытыннылар:

1 миэстэни ылла  Амма Аччыгыйа “Самыыр” хоһоонун толорон Александров Коля, оскуолабыт 6 г кылааһын үөрэнээччитэ.

3 миэстэ5э тигистэ Суорун Омоллоон “Эрэлчээнэ доҕорбор” хоһоонунан Сергеева Вилана, 10 гум. кылаас үөрэнээччитэ. 

"Көрөөччү биһирэбилэ" аат ананна,  көрөөччүлэр 661 куоластарын ылан, Александров Коля, 6 г кылаас үөрэнээччитэ.

О5олорбутугар уонна кинилэр салайааччыларыгар Татьяна Михайловна5а э5эрдэ, ситиһиилэр өссө да кэлэ турдуннар!